Í stuttu máli:
-Hjón sem hafa verið skilin að borði og sæng í
sex mánuði eða lengur og vilja fá lögskilnað með sömu skilmálum og giltu við
skilnað að borði og sæng, geta óskað eftir lögskilnaði með því að fylla út eyðublað fyrir beiðni um lögskilnað og
afhenda sýslumanni.
-Erindinu á að beina til sýslumanns í því
umdæmi sem hjónin búa. Ef þau búa sitt í hvoru umdæminu hafa þau val um til
hvors sýslumannsins er leitað.
-Frumrit eða staðfest ljósrit af leyfi til
skilnaðar að borði og sæng eða endurrit dóms um skilnað að borði og sæng skal
fylgja með beiðni um lögskilnað. Greiðsla fyrir lögskilnaðarleyfi þarf einnig
að fylgja með.
-Það er hægt er að bera fram ósk um lögskilnað
í viðtali við sýslumann eða fulltrúa hans, í stað þess að
nota umsóknareyðublaðið.
-Sýslumaður getur ákveðið að kalla aðila
málsins til viðtals, telji hann það nauðsynlegt.
-Hjón sem vilja lögskilnað, en vilja breyta
skilnaðarskilmálunum frá því sem ákveðið var við skilnað að borði og sæng, nota
ekki umsóknareyðublaðið, heldur óska lögskilnaðar í viðtali hjá fulltrúa
sýslumanns.
_______________________________________________
Hjón sem hafa verið skilin að borði og sæng í
sex mánuði eða meira og eru sammála um að óska eftir lögskilnaði geta óskað
eftir slíkum skilnaði hjá sýslumanni, sbr. 1. mgr. 36. gr. hjúskaparlaga nr. 31
frá 1993. Það þurfa að vera liðnir sex mánuðir eða meira, frá því að leyfisbréf
til skilnaðar að borði og sæng er dagsett þegar beiðni um lögskilnað er lögð
fram.
Ef að hjónin eru ekki sammála um að óska
lögskilnaðar eftir sex mánuði, getur lögskilnaður ekki orðið að svo stöddu. Fyrst
eftir að hjónin hafa verið skilin að borði og sæng í 12 mánuði eða meira getur
annar aðilinn knúið fram lögskilnað, sbr. 2. mgr. 36. gr. hjúskaparlaga. Ef
hjónin eru ósammála um að leita lögskilnaðar og liðnir eru 12 mánuðir frá
skilnaði að borði og sæng, er ekki hægt að veita lögskilnað hjá sýslumanni, en
hægt er að höfða dómsmál fyrir hérasðdómi til að fá lögskilnaði veittan.
Það eru ekki takmörk fyrir því hvað hjón
geta verið lengi skilin að borði og sæng. Lögskilnaður eftir skilnað að borði
og sæng er ekki veittur sjálfkrafa, það þarf að sækja um hann.
Hægt er að biðja um lögskilnað á eyðublaði sem
sýslumenn láta í té, þegar hjón eru sammála um að óska lögskilnaðar með sömu
skilnaðarskilmálum og giltu við skilnað að borði og sæng. Ef hjónin vilja víkja
frá þeim skilmálum er ósk um lögskilnað borin upp í viðtali við sýslumann eða
fulltrúa hans. Viðtalstíma þarf að bóka fyrirfram.
Hjón geta alltaf valið að bera upp ósk um
lögskilnað í viðtali við fulltrúa sýslumanns, í stað þess að nota
umsóknareyðublaðið. Í viðtalinu er afstaða hjónanna færð í gerðabók sýslumanns
og þeim leiðbeint um réttarstöðu sína samkvæmt hjúskaparlögum og barnalögum
eftir atvikum.
Hjónin þurfa að svara því á eyðublaðinu, hvort
þau hafa búið saman eftir skilnað að borði og sæng. Ef hjón taka upp sambúð að
nýju eftir skilnað að borði og sæng, eða hafa aldrei hætt að búa saman eftir
veitingu skilnaðar að borði og sæng, geta þau ekki fengið lögskilnað, þar sem
réttaráhrif skilnaðar að borði og sæng eru þá fallin niður, sbr. 35. gr.
hjúskaparlaga.
Þeir skilnaðarskilmálar (forsjá, lögheimili og
meðlag vegna barns/barna, fjárskipti og lífeyrir) sem hjón hafa komið sér saman
um eða ákveðnir hafa verið með öðrum hætti í tilefni skilnaðar að borði og sæng
skulu einnig gilda eftir að lögskilnaður er veittur, nema annars hafi verið
getið þegar skilnaður að borði og sæng var veittur.
Ef fram kemur við meðferð skilnaðarmáls að
hjón greinir á um forsjá, um hvar barn á að hafa lögheimili, um umgengni eða
önnur grundvallaratriði varðandi barn, er foreldrum boðin sáttameðferð
samkvæmt 33. gr. a barnalaga, einnig getur sýslumaður boðið foreldrum
ráðgjöf sérfræðings í málefnum barna samkvæmt 33. gr. barnalaga. Þjónusta þessi
er án endurgjalds fyrir aðila.
Sýslumaður gefur út leyfisbréf til lögskilnaðar,
til staðfestingar á að lögskilnaður hafi verið veittur. Við útgáfu
leyfisbréfsins er hjónabandinu lokið. Útgáfa leyfisbréfsins verður ekki kærð
til æðra stjórnvalds.
Í leyfisbréfi til lögskilnaðar er m.a. getið
um forsjá barna, lögheimili og meðlagsgreiðslur. Móttakandi meðlags getur snúið
sér með leyfisbréfið til Tryggingastofnunar ríkisins og óskað eftir að fá
meðlagið greitt. Leyfisbréf til lögskilnaðar er póstsent til aðila málsins.
Einnig sendir sýslumaður Þjóðskrá Íslands staðfestingu á skilnaðinum,
heimilisföngum aðila og barna. Eru þá lögheimili aðila og barna þeirra skráð í
samræmi við þær upplýsingar.
Greiðsla fyrir leyfisbréfið er innt af hendi
hjá sýslumanni þegar beiðnin er lögð fram. Tekið er við debetkortum, en ekki
kreditkortum. Hver og einn sýslumaður gefur upplýsingar um bankareikning og
kennitölu ef óskað er eftir að greiða með innborgun á reikning. Þessar
upplýsingar má einnig nálgast á vef sýslumanna. Sjá nánar vegvísi
Tryggingastofnunar ríkisins um greiðslu meðlags og upplýsingar á vef Innheimtustofnunar sveitarfélaga.
Hjúskaparlög 31/1993.
Barnalög 76/2003.
Vefur sýslumanna: http://www.syslumenn.is/
Sjá einnig:
Lögskilnaður
án undanfarandi skilnaðar að borði og sæng.
Skilnaður að
borði og sæng.
Forsjá.
Lögheimili.
Meðlag.
Sérstakt
framlag til framfærslu.
Framlag vegna
menntunar.
Umgengni.
Dagsektir.
Utanlandsferð
barns.
Sáttameðferð.
.